PRAWA BEZROBOTNEGO
- korzystania z pośrednictwa pracy,
- korzystania z usługi EURES,
- korzystania z poradnictwa zawodowego i informacji zawodowej;
- pomocy w aktywnym poszukiwaniu pracy
- w przypadku braku ofert pracy:
- skierowania na miejsce pracy interwencyjnej oraz w ramach robót publicznych;
- skierowania do odbycia przygotowania zawodowego dla dorosłych, stażu lub przekwalifikowanie;
- ubiegania się o dotację na rozpoczęcie pozarolniczej działalności;
- otrzymania, o ile są do tego uprawnieni zasiłku dla bezrobotnych;
- zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego w Narodowym Funduszu Zdrowia, o ile nie posiada innego tytułu do tego ubezpieczenia;
- odwoływania się do wydanych decyzji administracyjnych;
- uzyskania pełnej informacji dotyczącej instrumentów rynku pracy oraz statusu osoby bezrobotnej;
OBOWIĄZKI BEZROBOTNEGO
1. Bezrobotny ma obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonym przez urząd terminie w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd lub w innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. Bezrobotny, który nie stawił się w PUP w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w ciągu 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa, zostaje pozbawiony statusu bezrobotnego. Pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia niestawienia się w PUP na okres:
a) 120 dni w przypadku pierwszego niestawiennictwa
b) 180 dni w przypadku drugiego niestawiennictwa
c) 270 dni w przypadku trzeciego i każdego kolejnego niestawiennictwa (art. 33 ust. 4)
2. Bezrobotny ma obowiązek przyjmowania propozycji odpowiedniego zatrudnienia, tj. do którego ma wystarczające kwalifikacje lub może je wykonywać po uprzednim szkoleniu, jeżeli jego stan zdrowia pozwala mu na wykonywanie tego zatrudnienia, a łączny czas dojazdu do miejsca zatrudnienia i z powrotem, środkami transportu zbiorowego nie przekracza 3 godzin - art. 2, ust. 1, pkt 16 ustawy.
3. Bezrobotni, z wyjątkiem odbywających leczenie w zakładzie lecznictwa odwykowego,, są obowiązani do przedstawiania zaświadczeń o niezdolności do pracy wskutek choroby lub opieki nad chorym członkiem rodziny na druku określonym odrębnymi przepisami. Nieprzedstawienie zaświadczenia w wymaganej formie skutkuje pozbawieniem statusu bezrobotnego z pierwszym dniem niezdolności do pracy.(art. 80 ust. 2)
4. Bezrobotny jest obowiązany zawiadomić w ciągu 7 dni powiatowy urząd pracy o podjęciu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub o złożeniu wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej oraz o zaistnieniu innych okoliczności powodujących utratę statusu bezrobotnego albo utratę prawa do zasiłku (art. 74 ustawy). Bezrobotny, który podjął zatrudnienie, inną pracę zarobkową lub działalność gospodarczą bez powiadomienia o tym właściwego powiatowego urzędu pracy, podlega karze grzywny nie niższej niż 500 zł (art. 119 ustawy).
5. Traci status bezrobotny który:
-odmówił bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy określonej w ustawie lub poddania się badaniom lekarskim lub psychologicznym, mającym na celu ustalenie zdolności do pracy lub udziału w innej formie pomocy określonej w ustawie; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia odmowy na okres:
a) 120 dni w przypadku pierwszej odmowy,
b) 180 dni w przypadku drugiej odmowy,
c) 270 dni w przypadku trzeciej i każdej kolejnej odmowy;
- z własnej winy przerwał szkolenie, staż lub wykonywanie prac, o których mowa w art. 73a, lub inną formę pomocy określoną w ustawie; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia przerwania na okres wskazany w pkt 5;
- po skierowaniu nie podjął szkolenia, przygotowania zawodowego dorosłych, stażu, wykonywania prac, o których mowa w art. 73a, lub innej formy pomocy określonej w ustawie; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od następnego dnia po dniu skierowania na okres wskazany w pkt 5;
-pozostaje niezdolny do pracy wskutek choroby lub przebywania w zakładzie lecznictwa odwykowego przez nieprzerwany okres 90 dni, przy czym za okres nieprzerwany uważa się również okresy niezdolności do pracy wskutek choroby oraz przebywania w zakładzie lecznictwa odwykowego w sytuacji, gdy każda kolejna przerwa między okresami niezdolności do pracy wynosi mniej niż 30 dni kalendarzowych; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje z upływem ostatniego dnia wskazanego okresu 90-dniowego;
6. Osoba, która z własnej winy nie ukończyła szkolenia, obowiązana jest do zwrotu kosztów szkolenia, chyba że powodem nieukończenia szkolenia było podjęcie zatrudnienia (art. 41 ust. 6 ustawy). Osoba skierowana na szkolenie ma obowiązek niezwłocznie przedstawić we właściwym powiatowym urzędzie pracy świadectwo lub zaświadczenie o ukończeniu szkolenia
7. Bezrobotny, który w okresie nie dłuższym niż 10 dni, przebywa za granicą lub pozostaje w innej sytuacji powodującej brak gotowości do podjęcia zatrudnienia, nie zostaje pozbawiony statusu bezrobotnego, jeżeli o zamierzonym pobycie lub pozostawaniu w sytuacji powodującej brak gotowości do podjęcia zatrudnienia zawiadomił powiatowy urząd pracy. Zasiłek za ten okres nie przysługuje. Całkowity okres zgłoszonego pobytu za granicą oraz braku gotowości do pracy z innego powodu nie może przekroczyć łącznie 10 dni w okresie jednego roku kalendarzowego.(art. 75 ust. 3)
8. Bezrobotny jest obowiązany do składania lub przesyłania powiatowemu urzędowi pracy pisemnego oświadczenia o przychodach pod rygorem odpowiedzialności karnej oraz innych dokumentów niezbędnych do ustalenia jego uprawnień do świadczeń przewidzianych w ustawie w terminie 7 dni od dnia uzyskania przychodów. (art. 75 ust. 6)
9. Osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne obowiązana jest do jego zwrotu w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji (art. 76, ust.1 ). Za nienależnie pobrane świadczenia uważa się:
1) świadczenie wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach (art. 76, ust. 1 pkt 1),
2) świadczenie wypłacone na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub sfałszowanych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd powiatowego urzędu pracy przez osobę pobierającą to świadczenie (art. 76, ust. 1, pkt 2),
3) zasiłek, stypendium lub inne świadczenie pieniężne finansowane z Funduszu Pracy wypłacone osobie za okres, za który nabyła prawo do emerytury, świadczenia przedemerytalnego, renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej, renty rodzinnej, renty socjalnej, zasiłku macierzyńskiego, zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego, zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego, jeżeli organ rentowy, który przyznał świadczenie, nie dokonał jego pomniejszenia na zasadach określonych w art. 78; (art. 76 ust. 2 pkt 3)
4) koszty szkolenia, w przypadku określonym w art. 41, ust. 6 ustawy,
5) zasiłek wypłacony za okres, za który, w związku z orzeczeniem sądu, wypłacono wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy lub odszkodowanie z tytułu wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę (art. 76, ust. 2 pkt 5),
6) świadczenie pieniężne wypłacone z Funduszu Pracy za okres po śmierci uprawnionego (art. 76 ust.2, pkt 6).
10. O każdym przypadku zmiany miejsca zameldowania lub pobytu bezrobotny obowiązany jest zawiadomić Powiatowy Urząd Pracy, w którym jest zarejestrowany, podając aktualne miejsce zameldowania lub pobytu.
11. Na wniosek osoby, o której mowa w pkt. 10 Powiatowy Urząd Pracy przesyła odpisy karty rejestracyjnej oraz innych dokumentów do Powiatowego Urzędu Pracy właściwego ze względu na aktualne miejsce zameldowania lub pobytu tej osoby
12. W przypadku, o którym mowa w pkt. 10, osoba która zmieniła zameldowanie lub miejsce pobytu obowiązana jest zgłosić się w Powiatowym Urzędzie Pracy właściwym dla aktualnego miejsca zameldowania lub pobytu, w terminie 14 dni od dnia zmiany miejsca zameldowania lub pobytu (art. 73 ust. 2a ustawy).
13. Osoby bezrobotne biorące udział bez skierowania starosty w szkoleniach finansowanych z publicznych środków wspólnotowych i publicznych środków krajowych na podstawie umowy o dofinansowanie projektu albo decyzji, o których mowa w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju (Dz. U. Nr 116, poz. 1206, z późn. zm.) albo ustawie z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. Nr 227, poz. 1658 oraz z 2007 r. Nr 140, poz. 984), organizowanych przez inny podmiot niż powiatowy urząd pracy, powiadamiają powiatowy urząd pracy o udziale w szkoleniu w terminie 7 dni przed dniem rozpoczęcia szkolenia.(art. 41 ust 11).
14. W przypadku czasowej niezdolności do pracy, bezrobotny zawiadamia powiatowy urząd pracy o niezdolności do pracy w terminie 2 dni od dnia wystawienia zaświadczenia, oraz dostarcza to zaświadczenie w terminie 7 dni od dnia jego wystawienia.
15. Bezrobotny, który w okresie posiadania prawa do zasiłku utracił status bezrobotnego na okres krótszy niż 365 dni z powodu podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, pozarolniczej działalności lub uzyskiwania przychodu w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę miesięcznie i zarejestrował się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny w okresie 14 dni od dnia ustania zatrudnienia, zaprzestania wykonywania innej pracy zarobkowej, prowadzenia pozarolniczej działalności pobierania zasiłku chorobowego po ustaniu zatrudnienia, zaprzestaniu wykonywania innej pracy zarobkowej, prowadzenia pozarolniczej działalności lub osiągania przychodu przekraczającego połowę minimalnego wynagrodzenia miesięcznie posiada prawo do zasiłku na czas skrócony o okres pobierania zasiłku przed utratą statusu bezrobotnego, oraz o okres zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych, robót publicznych, odbywania stażu, szkolenia lub przygotowania zawodowego dorosłych, przypadających na okres w którym przysługiwałby zasiłek.
Dotyczy to również powracających po zakończeniu zatrudnienia u pracodawcy zagranicznego. (art. 73 ust. 5).
Informacje dla osób bezrobotnych
